ABC profilaktyki przeciwodleżynowej

W dzisiejszych czasach profilaktyka przeciwodleżynowa jest niezwykle istotna oraz ważna. Dzięki niej można skutecznie walczyć oraz niwelować odleżyny (rany gojące się bardzo powoli), które nierzadko wywołują grozę i przerażenie wśród osób unieruchomionych przez chorobę. Aby praktyka przeciwodleżynowa w opiece nad chorym była skuteczna, w pierwszej kolejności należy poznać w pełni mechanizm powstawania odleżyn.  

W dzisiejszych czasach profilaktyka przeciwodleżynowa jest niezwykle istotna oraz ważna. Dzięki niej można skutecznie walczyć oraz niwelować odleżyny (rany gojące się bardzo powoli), które nierzadko wywołują grozę i przerażenie wśród osób unieruchomionych przez chorobę. Aby praktyka przeciwodleżynowa w opiece nad chorym była skuteczna, w pierwszej kolejności należy poznać w pełni mechanizm powstawania odleżyn.  

Co powoduje odleżyny?

Na to, jak powstają odleżyny, ma wpływ wiele czynników. Bardzo często tworzą się one w miejscach, w których warstwa tkanki tłuszczowej, między kością a skórą, jest niewielka. Ich umiejscowienie zależne jest także od ułożenia ciała. Zanim przejdziemy do profilaktyki przeciwodleżynowej opiszemy dwie podstawowe przyczyny powstawania odleżyn. Można je podzielić na:

• zewnętrzne - powodowane są one długotrwałym unieruchomieniem, czy też złą pielęgnacją. Odleżyny tego typu mogą także pojawić się w wyniku ścierania lub tarcia, np. kiedy chory się zsuwa z posłania lub niewłaściwie pomaga mu się zmienić pozycję,
• wewnętrzne - powstają na skutek wyniszczenia chorobą, otyłością, cukrzycą, niedożywieniem, nietrzymaniem moczu lub stolca, miażdżycą, infekcją bakteryjną, zniesieniem lub osłabieniem czucia bólu. 

Jak powstają odleżyny? 

To, jak szybko powstają odleżyny, zależne jest od wielu elementów. Nie od dzisiaj wiadomo, że trwający długo ucisk na tkanki bardzo często skutkuje zaburzeniem ukrwienia, które na początku wygląda bardzo niepozornie. W pierwszym etapie dochodzi do lekkiego zaczerwienienia, które pod wpływem ucisku blednie. Następnie zaczerwienienie zmienia swoją postać i w przeciwieństwie do wcześniejszego stanu nie blednie pod wpływem nacisku. W finalnej postaci w miejscu zaczerwienienia pojawia się rana prowadząca do owrzodzenia martwiczego. Odleżyny zaawansowanego stopnia mogą sięgać:

• mięśni,
• stawów, 
• kości. 

W tak skrajnych sytuacjach profilaktyka przeciwodleżynowa w opiece nad chorym jest czymś niezbędnym.

Jak zwiększyć komfort chorego?

Mówiąc o profilaktyce przeciwodleżynowej nie można przede wszystkim zapomnieć o urządzeniach, które są w stanie zapewnić należyty komfort choremu. W tym przypadku w grę wchodzą:

• materace przeciwodleżynowe - wspomagają one profilaktykę przeciwodleżynową, a także samo leczenie. Taki materac może być piankowy (polecany najczęściej osobom z niskim ryzykiem powstania odleżyn, czy np. z nadwrażliwością bólową), albo zmiennociśnieniowy (bąbelkowy, albo rurowy - polecany przy profilaktyce lub leczeniu odleżyn I i II stopnia). Tego typu materace mają za zadanie zredukować stały ucisk, prowadzący do powstawania odleżyn oraz zapewnić cyrkulację powietrza, co pomaga w utrzymaniu odpowiedniej wilgotności i temperatury skóry chorego. Są one niezastąpione w profilaktyce przeciwodleżynowej w opiece nad chorym, 
• poduszki przeciwodleżynowe -  wykorzystuje się je u pacjentów, którzy większość czasu spędzają w pozycji siedzącej np. na wózku inwalidzkim,
• podkładki i krążki przeciwodleżynowe - mogą one być wykonane z pianki lub gryki i dostosowane do miejsc, w których najczęściej pojawiają się odleżyny tj.: kość krzyżowa, łokcie, pięty, głowa, barki, czy guzy kulszowe. Odbarczają one dodatkowo narażony obszar zapewniając jeszcze lepszą cyrkulację powietrza. Profilaktyka przeciwodleżynowa z tymi akcesoriami jest bardzo skuteczna.

Podczas profilaktyki przeciwodleżynowej najważniejszą rzeczą przy opiece nad osobą trwale leżącą jest zadbanie o to, aby regularnie zmieniać jej pozycję ciała, co ok. 1,5-2 godziny. Przy zmianie pozycji warto korzystać z łatwoślizgów. Ułatwiają one opiekunom pielęgnację, a dodatkowo chronią chorego, zapobiegając ocieraniu skóry o materac.  

W opiece nad chorym, stosując profilaktykę przeciwodleżynową, nie można zapomnieć o poduszkach pozycjonujących. Ich różne kształty oraz dopasowujące się do ciała wypełnienie wspomaga pozycjonowanie pacjenta, odciążając przy tym konkretne miejsca. 

Profilaktyka przeciwodleżynowa - pielęgnacja 

Ostatnim krokiem w profilaktyce przeciwodleżynowej jest właściwa pielęgnacja skóry chorego. Kremy z argininą lub tlenkiem cynku delikatnie nawilżą i ochronią skórę osoby trwale leżącej. Specjalny żel aktywizujący, regularnie wcierany w skórę pacjenta, wspomaga mikrocyrkulację, przez co działa przeciwodleżynowo. Warto zapamiętać, że lepiej zapobiegać niż leczyć - im wcześniej podejmie się odpowiednie działania, tym szybciej uzyska się oczekiwany efekt.

Jak widać profilaktyka przeciwodleżynowa w opiece nad chorym jest niezwykle istotna i nie można jej bagatelizować. Nasz sklep medyczny Stanley-Med  oferuje wspomniane w artykule produkty, a w tym łóżka rehabilitacyjne. Niektóre osoby może także zainteresować wypożyczalnia łóżek rehabilitacyjnych.